در كتابها نوشته‌اند ، جناب مولانا محسن كاشانى « 1 » ، چون خواست به شيراز آيد و تحصيل علوم دينيه نمايد ، از ديوان منسوب به سوى حضرت امير المؤمنين على بن ابيطالب ( ع ) تفأل نمود ، اين ابيات در بدايت صفحه بيافت : ( عربى ) : تغرب عن الاوطان فى طلب العلى * فسافر ففى الاسفار خمس فوائد تفرج هم و اكتساب معيشة * و علم و آداب و صحبة ماجد پس به شيراز آمده ، در خدمت آن علامه زمان تحصيل مراتب علم حديث و فقه نموده ، سرآمد علماى زمان گرديد . و عيد نوروز سنهء سيچقان‌ئيل در پنجم رمضان سال 1008 : اتفاق افتاد و موكب شاه عباس از مشهد مقدس به خطه هرات نزول نمود « 2 » و چون به مسامع عز و جلال رسانيدند كه نور محمد خان والى مرو شاهيجان كه در حدود سال 1004 ، از خطه مرو فرار كرده ، پناه به دولت عليه ايران برده ، مورد عنايت گرديده ، حمايت يافته ، دوباره بر ايالت خطه برقرار گرديده بود ، سر از چنبر اطاعت پيچيده ، دست ستم‌پردازى بر رعاياى خراسان دراز داشته است ، اعليحضرت شاه عباس از هرات به صوب مرو ايلغار فرمود و در خارج شهر مرو نزول اجلال نمود و نور محمد خان دروازه‌هاى « 3 » شهر را بسته ، پنهان از اعيان مروى ، عريضه « 4 » بر سبيل تضرع خدمت اعليحضرت اقدس فرستاد كه جماعت سپاه و رعيت چون بر مذهب اهل سنت و جماعتند ، از سطوت قزلباش خائف و انديشه‌ناكند ، چنان كه امان‌نامه‌اى از مصدر جلال شرف صدور يابد كه به عواطف خسروانه ، اميدوار گردند ، اين بنده قديمى بر طريقه عبوديت با اعيان ولايت شرف‌اندوز حضور مبارك خواهيم شد و پادشاه دين‌پناه بر طبق استدعاى نور محمد خان والى ، امان‌نامه را انفاذ فرمود و نور محمد خان از شهر درآمده ، به پايهء سرير معدلت مسير مشرف گرديد « 5 » و اهل شهر از قتل و غارت ايمن گشتند و نواب نور محمد خان در اردو اقامت نمود [ و ] او را به ركن الدوله و اللّه‌وردى خان بيگلربيگى مملكت فارس سپردند و او را مأمور به توقف دار الملك شيراز نمودند « 6 » و براى مخارج يوميه او از قرار روزى يك تومان تبريزى مقرر داشتند و بعد از ورود به شيراز جنت‌طراز تا اوائل سال 1020 در نهايت آسايش زندگانى نموده به روضه رضوان خراميد . و چون پادشاه سكندرجاه ، رايت صفوى آيت را به صوب دار السلطنه اصفهان برافراخت و بقيهء سال را به عيش و عشرت گذرانيد ، عيد نوروز سنه اودئيل ، در روز شانزدهم ماه مبارك سال 1009 اتفاق افتاد و پادشاه دين‌پناه به لوازم نوروزى پرداخت . و در همين سال [ 1009 ] : بنا بر نذر و عهدى كه براى تسخير مملكت خراسان ، ميانهء

--> ( 1 ) . معروف به ملا محسن فيض كاشانى از اجله علماى اماميه قرن 11 هجرى و عهد شاه عباس است كه در فقه و حديث و تفسير و حكمت و ادب و علوم عقلى و نقلى متبحر بود ، او در قم اقامت داشت و با دختر ملاصدرا ازدواج كرده بود بيش از 120 اثر به او منسوب است و در 1091 در كاشان درگذشت و در همانجا مدفون گشت . ( 2 ) . ر ك : عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 590 ، روضة الصفا ، ج 8 ، ص 326 . ( 3 ) . در متن : ( دروازهاى ) . ( 4 ) . ر ك : عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 590 . ( 5 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 327 ، عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 591 . ( 6 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 327 .